De impact van een verstoorde vader-zoonrelatie op zelfafwijzing: hoe innerlijke afwijzing ontstaat
Zelfafwijzing ontstaat meestal al in de kindertijd. Specifiek bij mannen speelt de relatie met hun vader daarin een cruciale rol. Vader is als man in het gezin het voorbeeld waar een jongen zich aan kan spiegelen. ‘Ik moet zijn zoals hij’ is de innerlijke en begrijpelijke overtuiging van elke jonge zoon. Wanneer de vader echter geen liefde toont, voelt een zoon zich afgewezen en niet goed genoeg. Hij zal er alles aan doen om gezien en gewaardeerd te worden door zijn vader. En dat patroon blijft vaak een leven lang doorsluimeren, zelfs als vader niet meer actief aanwezig is in het leven van de volwassen man. Totdat een man zijn eigen ‘vaderschap’ voor zichzelf opeist…
Goedkeuring verdienen
Zelfafwijzing houdt in dat je een of meerdere kanten van jezelf afkeurt. Misschien ben jij je daar niet eens altijd bewust van, maar het gebeurt wel. Dat kan gaan om je uiterlijk, om je emoties, je prestaties, je man-zijn, of zelfs alles tegelijk. Misschien ben je over het algemeen best tevreden met jezelf en heb je het naar buiten toe goed voor elkaar. Maar op bepaalde aspecten wijs je jezelf keer op keer af. Je hebt de innerlijke overtuiging dat je aan bepaalde zaken moet voldoen om goedkeuring (lees: liefde) te verdienen.
Zelfafwijzing is in feite een gebrek aan onvoorwaardelijke zelfliefde. Weet jij hoe het voelt om jezelf lief te hebben zonder dat je daarvoor iets hoeft te doen of laten? Bij een verstoorde vader-zoon relatie ken je deze onvoorwaardelijke vorm van liefde voor jou als man vaak nog niet.
Verstoorde vader-zoonrelatie
Als zoon volg je het voorbeeld van je vader. Als hij zich niet met zichzelf en zijn gevoel kon verbinden, kon hij dat waarschijnlijk ook niet voldoende met zijn zoon. Het is heel goed mogelijk dat jouw vader zichzelf ook afwijst en daarmee ook zijn zoon, die aspecten van hemzelf weerspiegelt. Die afwijzing kan onzichtbaar gebeuren door emotioneel niet beschikbaar te zijn voor zijn kind. Maar het kan ook extremere vormen aannemen, zoals emotionele en fysieke mishandeling. Als kind sla je dan op dat je er niet toe doet of dat je letterlijk straf verdient voor wie je bent. ‘Je bent niet goed genoeg’, is wat je meekrijgt van je vader.
Imposter Syndrome
In mijn praktijk ontmoet ik regelmatig mannen die hun zaakjes eigenlijk prima op orde hebben – goede baan, mooi huis, fijn gezin – maar die gekweld worden door een knagend gevoel van onvrede. Van tijd tot tijd spelen depressieve gevoelens en overmatige stress op, zonder dat daar ogenschijnlijk een concrete aanleiding voor is. Deze mannen geven aan dat ze ergens het gevoel hebben om op ieder moment door de mand te kunnen vallen. Dat hun omgeving zal ontdekken dat ze helemaal niet zo slim, handig of daadkrachtig zijn als lijkt. Imposter Syndrome is het gevoel hebben dat je iedereen bedriegt omdat je jezelf helemaal niet zo goed vindt als anderen misschien wel van je denken. Deze mannen vinden zichzelf namelijk nooit goed genoeg, omdat ze in de vader-zoonrelatie nooit hebben ervaren hoe het is om gewoon helemaal oké te zijn.
Doel missen
Een andere manier waarop zelfafwijzing bij mannen zich manifesteert, is het gevoel hebben dat je een echt doel in je leven mist. Je doet wat er van je verwacht wordt, maar ergens houd je een gevoel van leegte. Je voelt je niet vervuld. Vitale, mannelijke energie geeft richting aan je leven, of je nu man of vrouw bent. Yang (het taoïstische woord voor mannelijke, naar buiten gerichte energie) zorgt ervoor dat je doelen kan stellen en de vindingrijkheid en daadkracht hebt om die te bereiken. Bij een verstoorde vader-zoonrelatie is die yang soms minder goed ontwikkeld. Hij is er wel, maar je hebt van je vader onvoldoende geleerd hoe je hem op een gezonde manier kan inzetten.
Onverschilligheid en machogedrag
Als je vader zich onverschillig en onbereikbaar toonde, gaf hij zijn yang energie geen duidelijke richting. Als hij juist machogedrag en agressie vertoonde, gebruikte hij zijn yang excessief en als een ongeleid projectiel. In beide varianten heb jij die mannelijke energie waarschijnlijk als negatief ervaren en zal je hem ook in jezelf afwijzen. Wanneer je ontdekt hoe je jouw yang energie richting geeft die zowel voor jou als je omgeving waardevol is, leer je jouw man-zijn te omarmen en wijs je het niet langer meer af.
Lees ook: Hoe vind jij jouw roeping?
Moeite met langdurige relaties
Relaties gaan over verbinding. Wanneer je delen van jezelf afwijst, betekent dit dat jij je niet volledig met jezelf kan verbinden. In een relatie waarin jij je met iemand anders verbindt, loopt er dan altijd iets ‘scheef’. Want hoe kan jij de liefde van een ander volledig ontvangen als iets in jou vindt dat je dat niet helemaal waard bent? Of hoe kan je autonoom blijven in je relatie wanneer je de goedkeuring van de ander denkt nodig te hebben om oké te zijn? Bindingsangst en verlatingsangst in verschillende gradaties liggen op de loer.
Extremere uitingen van zelfafwijzing
Afwijzing van het zelf kan zich op subtiele wijze uiten, zoals in de voorgaande voorbeelden. Meer extremere symptomen van zelfafwijzing in iemands gedrag zijn bijvoorbeeld verslavingen en agressieproblemen. Wie zichzelf afwijst, wil weg bij zichzelf. Verslavende middelen, of het nou drugs, drank, seks, eten of iets anders betreft, zijn een snelle en makkelijke manier om dat te doen. Helaas zijn het tijdelijke en vaak schadelijke oplossingen die na uitwerking ervan een nog groter gevoel van zelfafwijzing teweeg brengen.
Lees ook: 3 stappen om voorgoed van een slechte gewoonte of verslaving af te komen
Agressie
Ook agressie is een vorm van vluchtgedrag. Door dingen buiten jezelf de schuld te geven van jouw gedrag, gedachten of gevoelens vlucht je weg van de dingen die je in jezelf afwijst. Je slaat letterlijk om je heen, roept en tiert, om maar niet echt dicht bij jezelf te hoeven zijn. Want jij bent niet oké, daar ben je diep vanbinnen van overtuigd. Vaak is agressie aangeleerd gedrag dat mannen hebben gezien bij hun vader, broers, ooms, leraren en vrienden. Er moet meestal een hele grote crisis aan vooraf gaan voordat mensen met agressieproblemen écht om hulp vragen en hun eigen aandeel van zelfafwijzing onder ogen durven zien en willen helen. Maar àls die hulpvraag komt, dan kan het innerlijke, gewonde kind worden bereikt en kan zelfliefde geleidelijk aan een plek krijgen.
De relatie met je vader helen
Mannelijke energie is oplossingsgericht. Dus nu we de impact van een verstoorde vader-zoonrelatie op zelfafwijzing hebben begrepen, is het ook goed om te weten wat je kan doen om dit te veranderen. Of je vader nou leeft of al gestorven is, in de energie kan je altijd iets helen in jullie band. Alles verandert namelijk wanneer jij de manier waarop je aanwezig bent in de relatie verandert.
Beweging in jezelf
In plaats van jezelf af te wijzen en daarmee gelijkwaardig contact met je vader eigenlijk al onmogelijk te maken, kan je leren hoe je dichtbij jezelf kan blijven in jullie contact. Daarbij gaat het niet zozeer om alles uitpraten met je vader (als die überhaupt nog in leven is). Want het is goed mogelijk dat het voor je vader te moeilijk blijft om zijn eigen gevoelens onder ogen te zien en zich alsnog liefdevol met jou te verbinden. Het gaat vooral om de beweging in jezelf, of je daar nou wel of geen woorden aan geeft naar je vader toe.
Eigen vaderschap opeisen
Nu je volwassen bent, mag jij als het ware zelf de vader worden voor jouw innerlijk kind. Dat kleine jongetje dat zich afgewezen voelde, zit nog steeds ergens in jou. Zijn overtuiging niet goed genoeg te zijn, draait nog steeds mee op de achtergrond. Vraag je eens af wat de ‘kleine jij’ zou hebben geholpen, als je de tijd terug kon draaien? Bescherming? Zelfvertrouwen? Vrijheid? Liefde? Wat het antwoord ook is, jij kan jouw innerlijk kind dat NU geven. Haal hem maar voor je geestesoog – misschien wil je wel een jeugdfoto gebruiken – spreek hem toe, zeg hem wat hij nodig heeft om te horen, blijf hem bevestigen in wie hij is. Geef hem jouw onvoorwaardelijke steun en liefde in alles. Wat hij ook voelt, zegt of doet. Jij bent nu de vader voor hem waar hij zo’n behoefte aan heeft gehad.
Verander het energetisch veld
In plaats van het kind te blijven dat goedkeuring nodig heeft van zijn vader, mag jij voor jezelf gaan staan en jouw innerlijk kind de onvoorwaardelijke liefde geven die het verdient. Daarmee eis je als het ware je eigen vaderschap op; je neemt als volwassen man de vaderrol voor je ‘kleine jij’ op je. Op dat moment weet je diep van binnen dat wat je vader ook zegt of doet, jij kan rekenen op jouw eigen steun, liefde en bescherming. Daarmee wordt jouw ‘presence’ gevoeld in jullie interactie en verandert er automatisch iets in het energetische veld tussen jou en je vader.
Van man tot man
In de vader-zoonrelatie ontstaat dan een andere energie in jullie verbinding, omdat jij iets anders uitstraalt. Je zal bewust en onbewust anders gaan reageren, omdat je jouw eigen vaderschap hebt opgeëist. Je gaat je tot je vader verhouden van man tot man, en niet meer van behoeftig kind tot man. De kleine jongen in jou kan zich nu goed voelen ondanks de signalen die hij van zijn vader krijgt. Ook als je vader al is overleden zullen jouw gedachten en gevoelens over hem langzaam maar zeker minder negatief beladen worden. Je zal nu meer als volwassene kunnen reageren, in plaats vanuit de positie van het gewonde kind. De (zelf)afwijzing van de vader heeft geen vat meer op jou. Wellicht kan er zelfs compassie en vergeving ontstaan in jou naar je vader toe, wanneer je voelt dat hij ook iets miste en daarmee niet anders kon handelen in zijn relatie met jou.
Zelfafwijzing transformeren
Om goed voor jezelf te gaan staan en je eigen vaderschap op te eisen, is het nodig om je zelfafwijzing te transformeren richting zelfliefde. Dat is doorgaans niet iets wat je alleen met je geestelijk bewustzijn, met je mind, kan doen. Juist ook de onwetende, onschuldige en niet geconditioneerde energie van het kind mag hierin meegenomen worden. Want op dat niveau wil je helen. Vaak kent die kinderlijke energie zijn ingang niet via de geest en het denken, maar via het lichaam en het voelen.
Lichaamsgericht
Beoefening van lichaamsgerichte genees- en krijgskunsten zoals Reiki, Tai Chi en Aikido helpen je dieper te verbinden met je lichaamsenergie en daar meer bewustzijn op te krijgen. Zo kunnen je lichaamsbewustzijn en je gedachten meer op een lijn komen. En kan je overtuigingen die leiden tot zelfafwijzing van binnenuit ombuigen naar zelfliefde. Energetisch lichaamswerk op basis van Reiki en aangevuld met bewustzijns coaching zoals opstellingen, mantra’s en geleide meditaties (zogenaamde ‘helende reizen’) geven een mooie aanzet om zelfliefde te leren beoefenen in alles wat je doet.
Lees hier hoe lichaamsgerichte coaching bij Avalon werkt.
Heb jij iets aan deze blog gehad? Misschien voelt het goed voor je om bij wijze van energie-uitwisseling een kleine donatie aan mij te doen. Bijvoorbeeld 5 euro, of een ander bedrag dat passend voelt. Op die manier help je me om – naast het werk in mijn praktijk – voldoende tijd en energie te kunnen blijven besteden aan het bieden van gratis tips en inspiratie met mijn schrijfsels. Je kan je donatie overmaken naar rekeningnummer NL29RABO 014.14.89.456 t.n.v. J. Rietveld. Dankjewel alvast!
Ook interessant voor jou:
Slaapproblemen verminderen met de Chinese elementenleer
Waarom gevoelige mannen het verschil kunnen maken
Zorgen om je kind? Waarom het helen van je eigen innerlijk kind helpt